Czego można się spodziewać na scenie
Krakowski strój ludowy i krakowiak
Wprowadzenie do widowiska folklorystycznego: taniec krakowiak, strój ludowy z rodzimego regionu Krakowa i dlaczego artyści Młodej Polski tak bardzo je pokochali.
Zarezerwuj stolik na koncert ↗Szybka odpowiedź
Krakowiak to szybki, synkopowany polski taniec ludowy w metrum dwudzielnym, pochodzący z Krakowa i Małopolski, tańczony przez pary wirujące w kole, z zaśpiewem prowadzącego tancerza. Jego strój, z rogatywką z piórem, stał się polskim strojem narodowym. Widowisko folklorystyczne zapowiada stroje regionalne, ale to zespół układa program.
Krakowiak w skrócie
Nazwa oznacza po prostu „krakowski". Wikipedia opisuje krakowiaka jako szybki, synkopowany polski taniec ludowy w metrum dwudzielnym, pochodzący z Krakowa i Małopolski. Kilka par tańczy razem. Prowadzący tancerz śpiewa i wywołuje kroki, stukając obcasami lub tańcząc kilka kroków, gdy śpiewa znaną melodię z nowymi, improwizowanymi słowami dla swojej partnerki. Kapela wtóruje, a pary poruszają się gęsiego, tworząc krąg, przy czym zwrotki śpiewane przeplatają się ze zwrotkami granymi. To taniec oparty na zawołaniu i odpowiedzi między prowadzącym a kapelą. Powyższy obraz z 1851 roku przedstawia krakowiaka w wiejskiej karczmie, wśród gapiów otaczających tancerzy.
Taniec, który wyruszył w świat
Pierwszy drukowany krakowiak ukazał się w albumie fortepianowym w Warszawie w 1816 roku. Taniec był popularny jako taniec balowy w Wiedniu, gdzie znano go jako Krakauer, oraz w Paryżu, gdzie nazywano go Cracovienne. Wraz z polonezem i mazurkiem wyrażał romantyczną sympatię dla malowniczego, odległego narodu. Wikipedia wymienia go wśród polskich tańców ludowych, obok kujawiaka, i wiąże go z oberkiem — tańcem, który można usłyszeć na tej samej scenie.
Stroje
Ludowy strój krakowiaków, grupy etnograficznej zamieszkującej okolice Krakowa i dzielącej się na krakowiaków wschodnich, na wschód od miasta w stronę Tarnowa, oraz krakowiaków zachodnich na zachodzie, nazywany jest kwintesencją krakowskiego stroju ludowego. Krakowiacy posługują się dialektem należącym do małopolskiego zespołu gwarowego i są w większości wyznania rzymskokatolickiego. Wikipedia odnotowuje, że strój ten stał się polskim strojem narodowym, najbardziej za sprawą rogatywki, spiczastej czapki z pawimi piórami. Tancerze w widowisku noszą strój regionalny. Strój różni się między zespołami i regionami, więc krakowska czapka z piórami może być jednym z kilku strojów, które zobaczysz tego wieczoru, a powyższy obraz to przydatne odniesienie do tego, jak według malarza z 1851 roku wyglądał tancerz krakowski.
Dlaczego artyści to uwielbiali
Krakowskie życie ludowe było tematem scenicznym na długo przed kawiarnią: opera Wojciecha Bogusławskiego „Krakowiacy i Górale" miała premierę w Warszawie 1 marca 1794 roku. Folklor krakowski ponownie inspirował polskich artystów w okresie Młodej Polski. Sztuka Stanisława Wyspiańskiego „Wesele", napisana w 1901 roku, została zainspirowana prawdziwym weselem poety Lucjana Rydla, po którym odbyło się przyjęcie w Bronowicach, dziś części Krakowa. Strój ludowy, muzyka i taniec przewijają się przez całą sztukę, a Wyspiański jest wśród artystów, których polska Wikipedia wymienia jako gości Jamy Michalika. To właśnie dzięki temu związkowi widowisko folklorystyczne tak dobrze wpisuje się w kawiarnię stworzoną dla artystów: wykonawcy odgrywają to, co ci artyści niegdyś podziwiali.
Czego spodziewać się na widowisku
Strona rezerwacji obiecuje stroje regionalne, śpiew i taniec oraz zaproszenie do wspólnej zabawy. Organizator podaje dwa 25-minutowe występy. Dwa 25-minutowe bloki to krótko, więc spodziewaj się energii, a nie długich, wolnych utworów. Zespół wybiera program i skład, więc żaden konkretny taniec nie jest gwarantowany danego wieczoru, ale krakowiak to dobry taniec, na który warto czekać, bo to taniec miasta wokół ciebie. Jeśli zostaniesz zaproszony do wspólnej zabawy, obserwuj parę przed sobą, naśladuj jej kroki i ciesz się muzyką, a nie martw się, że zrobisz coś źle, bo sala patrzy na tancerzy, nie na ciebie. Jeśli interesuje cię „Wesele", Andrzej Wajda nakręcił jego filmową adaptację w 1972 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Czy zatańczą krakowiaka?
Program należy do zespołu, więc żaden taniec nie jest obiecany na dany wieczór. Krakowiak to taniec samego Krakowa, więc warto na niego czekać.
Czy muszę znać kroki?
Nie. Goście są zapraszani do wspólnej zabawy, a tancerze prowadzą. Możesz też zostać na miejscu i obserwować.
Co to za czapka z piórami?
Rogatywka, spiczasta czapka z pawimi piórami, będąca częścią krakowskiego stroju ludowego, która stała się symbolem polskiego stroju narodowego, według Wikipedii.
Źródła